Zalety pisania ręcznego. Jak pisanie odręczne wpływa na funkcjonowanie mózgu?

Pierwsze wzmianki dotyczące pisma ręcznego pochodzą sprzed około 6000 lat. W całej naszej historii komunikacja pisemna odgrywała kluczową rolę w rozpowszechnianiu kultury i idei. Obecnie większość (jak nie wszystkie, które trafiają do nas za pośrednictwem środków masowego przekazu) tekstów jest sporządzana za pomocą klawiatury. Co możesz zyskać wykorzystując pismo odręczne? Czy warto się za to zabierać i poświęcać czas na bazgranie długopisem po papierze? Tego dowiesz się z poniższego tekstu. Zapraszam!

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak pisanie odręczne wpływa na mózg?
  • Pisanie ręczne i medytacja – co je łączy?
  • Jaki jest prosty sposób na poprawę pamięci?
  • Dlaczego warto pisać odręcznie?
  • Jak zabrać się za pisanie?

Gdzie podział się zwyczaj pisania?

Jeszcze do niedawna korzystanie z kartki i długopisu było codziennością. Wymiana listów z rodziną i przyjaciółmi, oddalonymi od nas niekiedy nawet o tysiące kilometrów, była jedną z niewielu form komunikacji, które mieliśmy pod ręką. Do tego więcej osób prowadziło odręcznie pisane dzienniki, czy pamiątkowe albumy typu “Złote Myśli” (pamiętasz swoje? ;)).

Pisanie ręczne a technologia

Z biegiem rozwoju technologicznego zaczęliśmy bardziej skupiać się na tym, żeby napisać jak najwięcej, w jak najkrótszym czasie, co w niektórych kwestiach ma swoje ewidentne plusy. Komunikowanie się za pomocą odręcznie pisanych słów z pewnością jest bardziej czasochłonne, aczkolwiek istnieją dowody na to, że korzystając z kartki i długopisu zyskujemy wiele dobra, które omija nas kiedy bezwiednie klikamy w literki na klawiaturze.

Wielcy twórcy znają moc pióra

Podobno, Stephen King, jedną ze swoich powieści (“Łapacz snów”) napisał w całości odręcznie za pomocą pióra. Swoje dzieła w podobny sposób tworzyli również m.in. Kafka czy J.K. Rowling.

Każde z nich postanowiło przyłożyć długopis do kawałka papieru i zobaczyć, dokąd ich to zaprowadzi. Co Ty, drogi czytelniku, możesz na tym zyskać?

Zalety pisania odręcznego

Pisanie działa jak medytacja

Obrazowanie mózgu metodą rezonansu magnetycznego, wykazało że wykorzystanie manualnych technik piśmienniczych, takich jak kaligrafia zwiększa aktywność neuronalną w niektórych częściach mózgu, podobnie jak w przypadku medytacji [1].

Zapisywanie notatek wyzwala kreatywność

Według badań przeprowadzonych na Indiana University, zwykłe ręczne pisanie wyzwala kreatywność , do której nie uzyskasz dostępu w żaden inny sposób.

Spokojnie, nie musisz uczyć się specjalnego sposobu trzymania długopisu, czy kaligrafowania, żeby odczuć te efekty. Wystarczą zwykłe, codzienne notatki i Twój naturalny charakter pisma.

Zwiększa uważność i pomaga w nauce

Pismo ręczne zwiększa uważność i pomaga nam się uczyć. Jest również dobre dla utrzymania w sprawności istoty szarej mózgu, a nawet wpływa na zwiększenie pozytywnego samopoczucia [2]. Sekwencyjne ruchy dłoni, dokładnie takie, jak te wykonywane przy pisaniu ręcznym, aktywują obszary mózgu odpowiedzialne za procesy myślowe, pamięć roboczą i naturalne procesy regeneracji organizmu.

W wyjątkowy sposób wspomaga rozwój mózgu

Niektóre czynności fizyczne naturalnie pobudzają różne obszary mózgu, tak jest również z pisaniem odręcznym. Weźmy jako przykład przykład badania Virginii Berninger, profesorki psychologii edukacyjnej na University of Washington. Berninger twierdzi, że ponieważ pismo odręczne wymaga fizycznego wysiłku, sekwencyjnych pociągnięć, aby “utworzyć” jedną literę (w przeciwieństwie do stuknięcia w pojedynczy klawisz), aktywowane są ogromne obszary mózgu, w tym obszary zapamiętywania i tymczasowego przechowywania informacji i zarządzania nimi.

W jednym ze swoich badań wykazała, że ​​dzieci w klasach drugiej, czwartej i szóstej potrafiły szybciej napisać większą ilość słów i generować więcej pomysłów, pisząc wypracowania ręcznie, zamiast na klawiaturze.


Pisanie ręczne pomaga budować istotne dla codziennego funkcjonowania ścieżki neuronowe w mózgu, pomagając lepiej utrwalić wszystko, co chcesz zapamiętać. Niezależnie czy są to informacje potrzebne do szkoły, pracy, czy afirmacje i przekonania, które chcemy zakorzenić w naszych umysłach.


Prostym trikiem jest ręczne zapisywanie notatek z książki czy innego medium, z którego akurat korzystasz. Przepisywanie do notesu najistotniejszych fragmentów, zwiększa ilość i szybkość zapamiętywanych informacji. Możesz się o tym łatwo przekonać. Co ważne – nie zadziałają tutaj notatki w telefonie czy dokument w Wordzie. To jest właśnie moc kartki i długopisu.

Zmusza nas do zwolnienia tempa i pobudza kreatywność

Inną, często pomijaną, zaletą pisania odręcznego jest to, że zwyczajnie zmusza nas do zwolnienia tempa i cieszenia się chwilą – nowość w dzisiejszym świecie, w którym wszystkie co mamy do załatwienia jest pilne i musimy to zrobić na wczoraj. Podczas uważnego pisania nasz mózg odpoczywa, pobudzając kreatywność, według neurobiolożki dr Claudii Aguirre [3].

Pomaga pozbyć się natłoku myśli lub je uporządkować

Pomocną praktyką jest notowanie strumienia myśli. To ciekawe doświadczenie polegające na tym, że zapisujemy bez zastanowienia wszystko, co w danym momencie przychodzi nam do głowy. Dosłownie wylewamy z siebie myśli na papier! To oczyszczające i pomagające poznać siebie doświadczenie, dzięki któremu możesz przyjrzeć się swojemu umysłowi. Dlaczego warto to robić? Jest tego kilka korzyści:

  • wyrzucasz z siebie to, co tłumione,
  • uczysz się dystansu do myśli i umysłu,
  • spotykasz się ze swoimi emocjami i przekonaniami na własny temat (np. ,,to głupie, nie napiszę tego”, ,,wstyd to napisać, a co jak to ktoś przeczyta?”, ,,ja tak przecież nie myślę!”, ,,przerażająca myśl”, ,,to żałosne, że tak mi się pomyślało” itp.) – dzięki temu możesz nawiązać bliższą relację ze sobą i odkryć blokujące Twą pełną ekspresję programy. Obserwuj to, co się pojawia i dzięki Technice Uwalniania możesz przekroczyć swoje ograniczenia!
  • oczyszczasz i porządkujesz umysł.

Najprostszy sposób na trwałe uwolnienie się od negatywnych emocji – Technika Uwalniania


Na co czekasz?

Brzmi dobrze, prawda? Dlaczego więc nie szukasz jeszcze długopisu? Niestety, często onieśmiela nas brak znajomości zasad gramatycznych, albo traumy ze szkoły, gdzie nauczyciele oceniający nasze prace, na głos krytykowali stawiane dziecięcymi dłońmi “hieroglify”.

Blokujący bywa również brak czegoś „znaczącego” do napisania. Cokolwiek tworzysz, nie musi to nigdy ujrzeć światła dziennego. Wystarczy, że Twoja twórczość (jakkolwiek prozaiczna by nie była) w danej chwili przynosi Ci ukojenie.

Jak zacząć czerpać korzyści z pisania ręcznego?

Codziennie zapisuję ręcznie kilka stron, w formie dziennika i luźnych myśli, które chce z siebie wylać. Efekty są niesamowite. Zamiast trzymać to, co mnie “męczy” w umyśle – przelewam to na papier i zwalniam miejsce w głowie dla innych, istotnych dla mnie spraw.

Magia pióra potrafi przenieść naszą świadomość w nieoczekiwane miejsca. Uważność, którą zyskujemy w trakcie korzystania z kartki i długopisu, wyłania naszą naturalną kreatywność, jednocześnie dając nam dostęp do głębszego połączenia z najbardziej odległym obszarami naszej (pod)świadomości.


Z całego serca zachęcam Cię do skorzystania z tego narzędzia. Np. zacznij dzień od zapisania kilku stron. Każdego poranka przeznaczam na to około 30 minut. Wylej na papier to, co zajmuje Ci głowę i obserwuj jakie niesamowite efekty przynosi korzystanie z kartki i długopisu!


Możesz skorzystać również z Wdzięcznopisu – Dziennika Wdzięczności, który również przynosi niesamowite efekty. Przeczytaj komentarze. Połączenie praktyki wdzięczności i odręcznego pisania to naprawdę mocne połączenie! Przekonaj się na własnej skórze – korzyści z tego działania czuć już po kilku dniach. Wystarczy 10 minut dziennie, aby zauważyć rezultaty.

Sprawdź również: Dziennik Wdzięczności – 7 udowodnionych naukowo korzyści bycia wdzięcznym.